Właściciele firm muszą spełniać określone wymogi i poruszać się biegle wśród podstawowych przepisów dotyczących ich własnych działalności na terenie Norwegii. To na nich spoczywa główna odpowiedzialność za prowadzony biznes. Dodatkowo należy wokół siebie tworzyć grupę specjalistów, którzy będą wspierali przedsiębiorcę w jego drodze do osiągnięcia zamierzonych celów. Tymi osobami na pewno będą:
- adwokat
- ubezpieczyciel
- księgowy
- doradca branżowy
- mentorzy
- środowisko branżowe
oraz wszystkie inne osoby, które mogą wpłynąć pozytywnie na rozwój firmy.
Co powinniśmy, jako przedsiębiorcy, zrobić zaraz po założeniu firmy?
Przedstawimy kilka scenariuszy w kolejnych wpisach. W poniższym poruszymy następujący przypadek:
Osoba, która przybyła do Norwegii, założyła własną działalność jednoosobową i otrzymała D-nummer.
1. Legalizacja pobytu
Jeżeli jesteś obywatelem Polski lub innego kraju UE/EOG i zamierzasz mieszkać oraz prowadzić działalność w Norwegii dłużej niż trzy miesiące, musisz się zarejestrować zgodnie z zasadami UE/EOG. Sam D-nummer ani wpis firmy nie zastępują tej rejestracji. Sprawdź dokumenty wymagane dla osoby samozatrudnionej. UDI: działalność i pobyt obywatela UE/EOG.
2. Założenie konta firmowego dla swojej działalności
Klienci w Norwegii są przyzwyczajeni do transakcji bezgotówkowych, także założenie konta firmowego będzie sprawą kluczową, aby móc swobodnie działać na rynku norweskim. Polecamy wysłanie elektronicznego wniosku o założenie konta firmowego oraz następnie przechodzenie kolejnych kroków rejestracji wg wytycznych banków. Procedura założenia konta bankowego w wielu bankach nie jest procesem szybkim, także ważne jest, aby wysłać wniosek jak najszybciej. Nie będziemy polecali konkretnych banków, natomiast mamy pewne doświadczenia, także jeżeli ktoś z Was chciałby otrzymać wskazówkę na ten temat, zapraszamy do kontaktu poprzez formularz kontaktowy, który znajdziecie na naszej stronie.
3. Zadbanie o bezpieczeństwo mojego biznesu
Ten podpunkt będzie zmienny wg branż, w której działa Wasza firma. Na pewno każdy właściciel firmy powinien zadać sobie pytanie:
– czy działanie w mojej branży wymaga dodatkowych pozwoleń, certyfikatów lub obowiązkowych ubezpieczeń?
- czy powinienem ubezpieczyć swoją działalność?
- czy są mi potrzebne dobrze skonstruowane umowy, które będą chroniły firmę w razie nieprzewidzianej sytuacji?
Każdemu przedsiębiorcy polecamy przeczytać od deski do deski wszystkiego, co znajduje się na stronie Norweskiej Państwowej Inspekcji Pracy , Arbeidstilsynet: https://www.arbeidstilsynet.no/
Strona w pewnym zakresie jest również przetłumaczona na język polski.
Bardzo ważne, aby kierować się sprawdzonymi scenariuszami , i jeżeli mamy wokół siebie specjalistów oraz osoby z branży , ich wskazówki mogą okazać się bezcenne.
4. Fakturowanie klientów
Każdy przedsiębiorca powinien zapewnić sobie dostęp do systemu księgowego, który pozwoli fakturować klientów zgodnie z norweskimi przepisami. Norweskie normy są szczegółowo opisane w poniższym linku: https://info.altinn.no/starte-og-drive/regnskap-og-revisjon/regnskap/faktura-salgsdokumentasjon/
5. Księgowość
Należy zawsze rozważyć, czy księgowość firmy powierzyć zewnętrznej firmie, czy też robić to samemu. W początkowej fazie rozwoju biznesu być może dobrym rozwiązaniem jest po części konsultowanie się z doradcą i działanie na własną rękę. Należy przy tym zawsze stawiać sobie wysoko poprzeczkę i taką pracę wykonywać rzetelnie, gdyż oszczędność może okazać się pozorna, jeżeli przez nieuwagę narazimy firmę na niepotrzebne kary.
Jeżeli natomiast nasz biznes chcemy rozwijać, to należy zadać sobie pytanie, co dla mnie i mojej firmy jest lepsze? Skupienie się na głównym biznesie i rozwijanie go, czy też zajmowanie się wszystkimi czynnościami dookoła. Działając na większą skalę należy zadbać o grono doradców i to im powierzyć zadanie pomocy przy rozwijaniu własnej firmy. Z reguły takie rozwiązanie jest najlepsze i po czasie okazuje się, że było również najtańszym.
6. Podatek dochodowy
Wpisz przewidywany zysk działalności do skattekort w Skatteetaten. Możesz go aktualizować w trakcie roku, gdy zmieniają się przychody lub koszty. Instrukcja ustalania zaliczek ENK.
W Norwegii firmy jednoosobowe płacą zaliczki kwartalnie. Na podstawie prognozowanego zysku urząd nalicza kwotę zaliczki na podatek, która następnie jest dzielona na 4 terminy, których dni płatności przypadają na:
- 15 marca
- 15 czerwca
- 15 września
- 15 grudnia
7. Kontakt elektroniczny z urzędami
Do kontaktu z urzędami używa się elektronicznej identyfikacji przez ID-porten. Dostępne metody i wymagany poziom identyfikacji zależą od konkretnej usługi. Aby uruchomić MinID, zacznij od aktualnej instrukcji i zamówienia listu aktywacyjnego. Sam D-nummer nie zapewnia automatycznie BankID. Skatteetaten: elektroniczna identyfikacja i MinID.
Jeśli dopiero wybierasz formę działalności, zobacz porównanie ENK i AS. Formalności rejestracyjne opisuje nasz poradnik zakładania ENK.
Kiedy zgłosić ENK do MVA?
Standardowy obowiązek rejestracji powstaje po przekroczeniu 50 000 NOK sprzedaży objętej MVA w kolejnych 12 miesiącach. Nie doliczaj MVA przed wpisem. Po rejestracji rozlicz również sprzedaż, która przekroczyła próg, zgodnie z instrukcją urzędu. Skatteetaten: rejestracja MVA.
Ustaw rozliczenia z pomocą MTA
Poproś o wycenę księgowości albo umów płatną konsultację, jeśli potrzebujesz sprawdzenia swoich obowiązków.
FAQ
Czy D-nummer zastępuje rejestrację pobytu?
Nie. D-nummer to numer identyfikacyjny. Obowiązki związane z pobytem trzeba sprawdzić oddzielnie, według obywatelstwa, celu i długości pobytu.
Kiedy właściciel ENK płaci zaliczki na podatek?
Standardowe terminy to 15 marca, 15 czerwca, 15 września i 15 grudnia. Jeśli termin wypada w weekend lub święto, stosuje się najbliższy dzień roboczy.
Czy po założeniu ENK od razu doliczam MVA?
Nie. Rejestracja ENK i rejestracja MVA są odrębnymi czynnościami. Nie doliczaj MVA przed wpisem do rejestru MVA.
Czy brak zysku zwalnia z porządkowania dokumentów?
Nie. Dokumenty przychodów i kosztów trzeba prowadzić rzetelnie także wtedy, gdy działalność nie osiąga zysku.