Od 1 stycznia 2024 roku weszły w życie przepisy, które regulują parytety w norweskich zarządach (kjønnsbalanse). Wprowadzono je, aby wzmocnić różnorodność kompetencji oraz równość szans kobiet i mężczyzn. W efekcie firmy muszą spełniać określone wymogi dotyczące liczby przedstawicieli każdej płci w zarządzie. Poniżej dowiesz się, kogo dotyczą te regulacje, w jakim tempie będą wdrażane oraz jakie konsekwencje grożą za nieprzestrzeganie zasad.
Kogo obejmują nowe przepisy
- Przedsiębiorstwa już wcześniej objęte wymogami równowagi płci.
- Spółki akcyjne, spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe oraz spółki osobowe z wyłącznym udziałem osób prawnych (wejdą w życie etapowo).
- Spółdzielnie lub wspólnoty mieszkaniowe liczące więcej niż 500 członków lub udziałowców (najpóźniej do 30 czerwca 2025 roku).
- Fundacje prowadzące działalność gospodarczą lub takie, w których organ publiczny powołuje co najmniej jedną osobę do zarządu (także do 30 czerwca 2025 roku).
W związku z tym każdy właściciel powinien sprawdzić, czy wymienione kategorie odnoszą się do jego firmy.
Stopniowe wdrażanie do 2028 roku
Aby ułatwić przejście do nowych standardów, norweski ustawodawca przygotował harmonogram:
- Do 31 grudnia 2024 roku
- Firmy o przychodach operacyjnych i finansowych powyżej 100 mln NOK.
- Najpóźniej do 30 czerwca 2025 roku
- Firmy wymienione powyżej oraz przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 50 pracowników.
- Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe z ponad 500 członkami.
- Fundacje z działalnością gospodarczą lub te z członkiem zarządu powoływanym przez organ publiczny.
- Najpóźniej do 30 czerwca 2026 roku
- Firmy wymienione wcześniej, dodatkowo przedsiębiorstwa zatrudniające więcej niż 30 pracowników.
- Najpóźniej do 30 czerwca 2027 roku
- Podmioty z przychodami przekraczającymi 70 mln NOK.
- Najpóźniej do 30 czerwca 2028 roku
- Podmioty z przychodami przekraczającymi 50 mln NOK.
Dzięki temu firmy mają wystarczająco dużo czasu, by dostosować skład zarządów do wymogów równowagi płci.
Wymogi równowagi płci w zarządzie
Minimalna liczba przedstawicieli każdej płci zależy od wielkości zarządu:
- 3–4 członków: maksymalnie 2 osoby mogą być tej samej płci.
- 5–6 członków: maksymalnie 3 osoby mogą reprezentować tę samą płeć.
- 9 lub więcej członków: najwyżej 60% zarządu może stanowić jedna płeć.
Co więcej, oblicza się to oddzielnie dla członków wybranych przez akcjonariuszy i pracowników. Jeśli firma zatrudnia ponad 200 pracowników, należy dodatkowo zapewnić co najmniej 40% przedstawicieli obu płci wśród reprezentantów zatrudnionych.
Konsekwencje nieprzestrzegania zasad
Naruszenie wymogów związanych z parytety w norweskich zarządach może doprowadzić do poważnych skutków:
- Zarząd zostaje uznany za nieważnie powołany, co pozbawia go prawa do reprezentacji spółki.
- Rejestr przedsiębiorstw odmówi wpisu nowej firmy bądź odrzuci zmianę w zarządzie.
- Firma naraża się na groźbę przymusowego rozwiązania w skrajnych przypadkach.
W praktyce jest to ogromne ryzyko, dlatego lepiej zapewnić zgodność z przepisami możliwie jak najszybciej.
Statystyki i zapotrzebowanie na nowe kadry
Mimo że udział kobiet w zarządach wzrasta, wciąż brakuje pełnej równowagi. Dla przykładu, w spółkach akcyjnych na koniec 2024 roku kobiety stanowiły 20,3% członków zarządów. W spółkach publicznych (ASA) udział kobiet wyniósł 43,9%, co w dużej mierze wynika z wcześniej wprowadzonych przepisów kwotowych. By wypełnić normy do 2028 roku, firmy będą musiały zrekrutować ok. 13 tysięcy nowych członków zarządów – większość prawdopodobnie będą stanowić kobiety.
Kolejne kroki dla firm
Wprowadzenie nowych zasad wymaga zaplanowania i rozpoczęcia działań z wyprzedzeniem. Rekomenduje się:
- Aktualizację statutów i procedur rekrutacyjnych.
- Ustalenie jasnych kryteriów wyboru kandydatów do zarządu.
- Stałe monitorowanie postępów w realizacji wymogów płci.
Dzięki tym krokom firmy unikną sankcji i zapewnią transparentność zarządzania. Jednocześnie mogą liczyć na pozytywny efekt wizerunkowy, ponieważ różnorodność w zarządach przekłada się na wzrost innowacyjności i efektywności.
Podsumowanie
Nowe przepisy dotyczące parytety w norweskich zarządach (kjønnsbalanse) mają duży wpływ na przedsiębiorstwa, które muszą zadbać o odpowiedni rozkład płci w zarządzie. Stopniowy harmonogram wdrażania do 2028 roku daje czas na wprowadzenie zmian, jednak lepiej rozpocząć prace wcześniej, aby uniknąć sankcji i zagwarantować sobie sprawne funkcjonowanie. W rezultacie firmy mogą skorzystać z rosnącej roli kobiet w biznesie, jednocześnie spełniając wymogi prawne oraz wzmacniając swoją pozycję na rynku.