Od 1 stycznia 2026 roku norweski rząd wprowadził istotne zmiany podatkowe. Obejmują one nieściągalne wierzytelności w Norwegii, a dokładniej możliwość odpisywania w koszty (tapsføring) niezapłaconych faktur między podmiotami powiązanymi (nærstående). Początkowo przepisy te miały na celu uproszczenie rozliczeń i uniknięcie sporów z urzędem skarbowym o to, czy zaległa faktura stała się już ukrytą pożyczką. Niestety, w rzeczywistości nowe regulacje stworzyły niezwykle skomplikowany system. Dlatego każdy przedsiębiorca posiadający powiązane spółki musi dokładnie poznać te zasady.
Nowe przepisy w Norwegii od 2026 roku – co się zmieniło?
Główna idea wprowadzonych zmian opiera się na zakazie księgowania strat z tytułu transakcji wewnątrzgrupowych po upływie określonego czasu.
Zasada 24 miesięcy i próg 90% udziałów
Zgodnie z nowym prawem, jeśli Twoja firma posiada niezapłaconą wierzytelność (np. fakturę za usługi) wobec podmiotu powiązanego, a płatność nie nastąpi w ciągu 24 miesięcy, tracisz prawo do ujęcia jej jako straty w kosztach. Co istotne, zasada ta dotyczy firm, w których próg własności lub kontroli wynosi powyżej 90%. Zatem po dwóch latach zaległość ta traktowana jest przez urząd jako wsparcie finansowe dla spółki powiązanej, a nie jako zwykła strata z działalności operacyjnej.
Pułapka rozbieżności: Różnice między podatkiem dochodowym (Skatt) a VAT (Mva)
Największym problemem nowych przepisów nie jest sama zasada 24 miesięcy, ale drastyczne różnice w jej interpretacji. Norweskie prawo o podatku dochodowym (skatteloven) oraz prawo o podatku VAT (merverdiavgiftsloven) zupełnie inaczej definiują kluczowe pojęcia.
Kto jest podmiotem powiązanym? Różne kierunki własności
W przypadku podatku dochodowego (Skatt), zakaz odpisu strat dotyczy tylko własności «w górę» i «w dół» (spółka matka i spółka córka). Co ciekawe, prawo to nie obejmuje «spółek sióstr» – w ich przypadku nadal możesz odpisać stratę.
Z kolei przepisy o VAT (Mva) są znacznie bardziej restrykcyjne. Obejmują one własność pionową oraz poziomą. W rezultacie zakaz odzyskania podatku VAT z niezapłaconej faktury po 24 miesiącach dotyczy także transakcji między spółkami siostrami.
Jakie formy działalności obejmują nowe zasady?
Tutaj również pojawia się ogromna rozbieżność. Przepisy o podatku dochodowym (Skatt) zawężają zakaz głównie do spółek kapitałowych, takich jak AS (Aksjeselskap) objętych tzw. metodą zwolnień (fritaksmetoden).
Tymczasem regulacje dotyczące VAT (Mva) uderzają we wszystkie formy prawne. Oznacza to, że restrykcje w VAT obejmują również firmy jednoosobowe (ENK), spółki jawne (ANS/DA) czy oddziały firm zagranicznych (NUF).
Jakich wierzytelności dotyczy zakaz odpisu?
Ostatnia istotna różnica dotyczy rodzaju długów. W podatku dochodowym zakaz obejmuje zarówno nieściągalne wierzytelności w Norwegii z tytułu sprzedaży (kundefordringer), jak i inne długi (np. pożyczki wewnątrzgrupowe). Prawo VAT dotyczy oczywiście wyłącznie wierzytelności związanych z opodatkowaną sprzedażą towarów i usług.
Jak uchronić swoją firmę w Norwegii przed stratą?
Z powodu tak ogromnych komplikacji i rozbieżności między przepisami Skatt a Mva, zarządzanie finansami w grupie wymaga teraz wyjątkowej ostrożności.
Dlatego najważniejszą radą dla norweskich przedsiębiorców jest rygorystyczne pilnowanie terminów płatności. Musisz bezwzględnie dopilnować, aby wszelkie wierzytelności między Twoimi powiązanymi spółkami zostały uregulowane przed upływem 24 miesięcy. W przeciwnym razie Twoja firma poniesie podwójny koszt – nie odzyskasz ani kwoty netto w podatku dochodowym, ani naliczonego podatku VAT.
Jeżeli masz wątpliwości, czy Twoje transakcje wewnątrzgrupowe są bezpieczne, skontaktuj się z naszym biurem księgowym. Pomożemy Ci zoptymalizować rozliczenia i uniknąć bolesnych pułapek podatkowych.